Themadagen

Programma 18de themadag

Posted by on jan 27, 2020 in Themadagen | Reacties uitgeschakeld voor Programma 18de themadag

18de Themadag Taalkring Portugees (6 pe-punten)

De achttiende themadag van de Taalkring Portugees vindt plaats op zaterdag 14 maart 2020. Deze dag wordt georganiseerd door Femmy Salomons-van Eldik, Mônica Gerritse en Tucha (Maria de Fátima) Hoogland. Hieronder volgt  het programma in het kort. Daarna  een uitgebreide toelichting op het programma en informatie over de sprekers. 

Locatie: KTV, Meinsstraat 2, 3862 AE Nijkerk

PROGRAMMA in het kort:

09.00 – 09.15 uur        Ontvangst met koffie en thee

09.15 – 09.30 uur        Opening / Inleiding van de dag

Voor vertalers

09.30 – 11.00 uur         Hulpmiddelen voor automatische vertaling (CAT Tools) door Daniel Maciel

11.00 – 11.15 uur            Pauze

11.15 – 12.45 uur           Localisatie  door Daniel Maciel

                                        Voor tolken

09.30 – 11.00 uur         Simultaan tolken door Alexandra de Vries

11.00 – 11.15 uur            Pauze

11.15 – 12.45 u               Simultaan tolken met gebruik van apparatuur door Alexandra de Vries
                                        Voor iedereen

12.45 – 13.30 uur           Lunch

13.30 – 15.00 uur         Spreekwoorden en weerkunde – implicaties voor de vertaling door                                                             Celeste Augusto

15.00 – 15.15 uur          Lunch

15.15 – 16.45 uur          Workshop “social media-profilering” door Sandra Maçorano Florindo

16.45 – 17.00 uur          Afsluiting, evaluatie, uitreiking certificaten

17.00 uur                        Borrel

 

Uitgebreide toelichting op het programma

Ochtendprogramma voor vertalers

Docent: Daniel Maciel

Daniel Maciel werkt al 18 jaar als vertaler en sinds 12 jaar ook als conferentietolk. Hij heeft een Master in Conference Interpretation (MCI) van de York University (Canada) behaald en is (beëdigd) tolk-vertaler  in Brazilië. Daarnaast is hij zowel technisch vertaler als conferentietolk en werkt als zodanig voor meerdere opdrachtgevers. Hij is ook een gadgetliefhebber, bijna een obsessie waar hij al bijna een leven lang, tevergeefs,  vanaf probeert te komen

Hij heeft lezingen gegeven op het congres van de Braziliaanse Vereniging van Vertalers en Tolken (Abrates) en heeft als lid van het bestuur van de Portugese taalafdeling van de American Association of Translators (ATA) stukken op zijn naam staan.

Zijn expertisegebieden zijn juridisch, financieel en IT, maar  al doende heeft hij zich ook op andere specifieke terreinen begeven.

Hulpmiddelen voor automatische vertaling (CAT Tools)

90 minuten

1)    Kosten en leercurve; wanneer is het de moeite waard een CAT-tool aan te schaffen?

  • Groepsdiscussie en peiling van ervaringen en meningen

 

2)    Eén tool uitkiezen of met meerdere leren werken?

  • Voor- en nadelen belangrijkste CAT-tools (Déjà Vu, MemoQ, Trados, Wordfast)
  • Op welk moment zou je een nieuwe CAT-tool leren gebruiken?

 

3)    Tools uit de Cloud  of  eigen tools: voor- en nadelen

  • Korte demonstratie van een basisproject, uitgevoerd in Memsource

 

4)    Memsource als toegankelijk tool voor grote projecten waarin meerdere

professionals/vertalers werken (incidenteel gebruik)

  • Korte demonstratie van projecten die toegewezen zijn aan derden

Doelgroep: Vertalers Portugees

Uren studiebelasting: Het aantal contacturen is 1,5. Te behalen pe-punten: 1,5.

Leerdoel: een algemeen beeld vormen over de gangbare, beschikbare CAT-tools; de (on)geschiktheid en toepasbaarheid ervan in de alledaagse praktijk van de vertaler analyseren, met inachtneming van de specifieke eigenschappen van de opdrachtenportefeuille en andere determinanten.

Localisatie (90 minuten)

1)      Wat is het precies? (snelle maar gedetailleerde uitleg)

  • Waarom de terminologie belangrijk is (nee, het is geen vertaling)

 

2)      Waar de eindopdrachtgevers naar op zoek zijn.

  • Groepsdiscussie: deelnemers stellen zichzelf voor als zijnde de klant en brainstormen over het eindproduct dat ze wensen.

 

3)      Mijn ervaring als lead linguist (pt-BR) voor een groot technologiebedrijf

  • Uitdagingen, kansen en stimulansen/aanmoedigingen.

 

4)      Wat is LQA en welk belang heeft het voor localisatie

  • Voorbeelden van fouten/weglatingen/dwalingen die moeilijk te merken zijn zonder LQA.

 

5)      Mini-workshop over localisatie

  • Op basis van een tekst met veel verwijzingen naar de couleur locale van het Braziliaans Portugees volgen suggesties  over de manier waarop deze te localiseren zijn naar het Portugees van Portugal en vice versa. (afhankelijk van de samenstelling van de groep).

Doelgroep: Vertalers Portugees

Uren studiebelasting: Het aantal contacturen is 1,5. Te behalen pe-punten: 1,5.

Leerdoel: duidelijkheid scheppen over wat dit aspect van de vertaling precies inhoudt; de gerelateerde technieken ervan onderscheiden van de vertaaltechnieken; de markt waarin localisatie belangrijk is bestuderen om professionals bewust te maken van de mogelijkheid die deze techniek biedt om zich te onderscheiden van andere vertalers.

Ochtendprogramma voor tolken

Docente: Alexandra de Vries

 Alexandra de Vries is geboren en getogen in Nederland en zette haar eerste stappen in de vertaalwereld op 18-jarige leeftijd als vrijwilligster voor een Braziliaanse stichting in Nederland. Na het afronden van haar studie Europese Studies aan de Universiteit van Amsterdam verhuisde ze in 1994 naar Canada waar ze haar vertaalactiviteiten voortzette (combinatie Nederlands/Portugees/Engels). Vanaf 2000 kwam daar ook tolken bij (gedeeltelijk dankzij een klant die dacht, ‘als je kan vertalen, kan je ook tolken’).

In 2004 verhuisde ze naar Brazilië waar een enorme vraag was naar tolken in de aanloop naar de grote evenementen die daar zouden worden gehouden. Ze tolkte onder meer op de Pan-Amerikaanse Spelen, de FIFA World Cup en de Olympische Spelen. Daarnaast tolkte ze regelmatig op topconferenties, zoals UNASUL, CARICOM en MERCOSUL. Na bijna 15 jaar praktijkervaring groeide bij haar de behoefte om een tolkopleiding te volgen en voltooide ze een Master in Conference Interpretation aan York University, Toronto, Canada (dubbele AA Engels/Portugees en C Spaans). In 2019 slaagde ze voor het tolkexamen voor de Europese instellingen met de combinatie Portugees/Engels/Nederlands. Alexandra woont momenteel in Barcelona en werkt fulltime (soms meer dan fulltime) als tolk/vertaalster.

Simultaan tolken (90 minuten)

  • Introductie over Simultaan tolken
    Verschillen en overeenkomsten tussen simultaan en fluister/consecutief tolken
  • Belangrijkste uitdagingen
  • Gebruik van apparatuur
  • Technieken (herformuleren, samenvatten, generaliseren, ‘salami’ techniek opdelen van de zinnen)
  • Feedback (geven en ontvangen, collega’s helpen, hoe te verbeteren/deel te nemen)
  • Hulpmiddelen en tips voor het oefenen (alleen of met collega’s)

 Doelgroep: Tolken Portugees

Uren studiebelasting: Het aantal contacturen is 1,5. Te behalen pe-punten: 1,5.

Leerdoel: In collegiale omgeving verdiepen van kennis over- en ervaring vergroten in – het werken als tolk

Praktijkoefeningen Simultaan tolken (90 minuten)

  • Oefeningen simultaan tolken met apparatuur (fluisterset)
  • Uitleg over apparatuur gebruik, voor- en nadelen en uitdagingen
  • Gebruik van makkelijke en korte speeches (5-6 minuten)
  • (vrijwillige) tolkoefeningen
  • De overige deelnemers luisteren en geven feedback (als collega en als ‘klant’).

Doelgroep: Tolken Portugees

Uren studiebelasting: Het aantal contacturen is 1,5. Te behalen pe-punten: 1,5.

Leerdoel: In collegiale omgeving reflecteren op je manier van werken als tolk

Middag programma (voor iedereen)

Seminar over de rol van weerkunde in spreekwoorden en de implicaties voor de vertaling ervan (90 minuten)

Docente: Celeste Augusto

Dr. Celeste Augusto is afgestudeerd in Filologia Germânica e Filologia Românica aan de Universidade Clássica de Lisboa. Aan de Rijksuniversiteit Utrecht heeft ze haar doctoraat behaald met een proefschrift over woordsemantiek. Van 1972 t/m 1979 gaf ze als docente les in het voortgezet onderwijs in Portugal. Van 1979 t/m 1982 was ze als onderzoekster verbonden aan het Centro de Linguística van de Universidade de Lisboa en docente bij het Departamento de Português para Estrangeiros van de Faculdade de Letras de Lisboa. Tot 2010 was ze als docente verbonden aan de Rijksuniversiteit Utrecht en van 2009-2013 als gastdocent aan de Universiteit van Gent. Vakgebieden: Portugees als moedertaal en Portugees, Frans en Engels als vreemde talen; Portugese taalkunde op elk niveau incl. masterniveau; vertaling; communicatie; theater; scriptiebegeleiding, jurylid promotiecommissie, gastspreker, enz. Werkt mee aan het samenstellen van lesmateriaal voor Portugees taalonderwijs. Als adviseur verbonden aan het team dat het handboek “Bem vindo” heeft samengesteld. Lid van diverse internationale projectteams over o.a.: fraseologie/paremiologie (studie van spreekwoorden), taalkundige geografie, lexicografie.

Inhoud van dit programmaonderdeel:

Spreekwoorden en uitdrukkingen zijn complexe taalkundige verschijnselen. Welke implicaties/problemen komen we tegen als we spreekwoorden vertalen, met namen de spreekwoorden die gerelateerd zijn aan meteorologie?

Doelgroep: Tolken en vertalers Portugees

Uren studiebelasting: Het aantal contacturen is 1,5. Te behalen pe-punten: 1,5.

Leerdoel: bestuderen van de overeenkomsten en verschillen van het begrip ‘weer in de Nederlands- en Portugeestalige gebieden en de associaties die het oproept. Oplossingen vinden voor de specifieke vertaalproblemen die daar uit voortvloeien, zowel door middel van groepsdiscussies als door het toepassen van algemene technieken.

Workshop “social media-profilering” (90 minuten)

Spreker: Sandra MaçoranoFlorindo

Sandra Maçorano Florindo studeerde aan de Vertaalacademie van Maastricht (opleiding tolk/vertaler Frans en Portugees). Daarna werkte ze een jaar als projectmanager bij een vertaalbureau in Den Haag en vervolgens zo´n tien jaar als vertaalster en trainster Portugees. Tijdens haar loopbaan als vertaalster studeerde ze Engels aan de ITV Hogeschool in Utrecht. In 2010 startte zij een maatschap met Marijke Roelofsen: KTV – Kennisnet voor Taal en Vakopleidingen, waarvoor zij de trainingen MemoQ, Opmaakverzorging en Social Media verzorgt.

Inhoud van dit programmaonderdeel:

Deze workshop is een vervolg op de workshop van Sandra Florindo van vorige Themadag. Sandra zal een uitgebreide rondleiding geven door LinkedIn: tips & tricks om jezelf beter te profileren en nieuwe klanten aan te trekken. Veel collega’s maken nog niet optimaal gebruik van social media. Tijdens deze inleiding tot LinkedIn vertelt Sandra je hoe je het snelst en het best deze zakelijke kanalen kunt benutten.

Leerdoel: inzicht krijgen in de werking van de social media en hoe hiermee om te gaan.

Doelgroep: Tolken en vertalers Portugees

Uren studiebelasting: Het aantal contacturen is 1,5. Te behalen pe-punten: 1,5.

Verslag 17de themadag

Posted by on nov 18, 2019 in Themadagen | Reacties uitgeschakeld voor Verslag 17de themadag

Verslag van de 17e themadag van de Taalkring Portugees, vrijdag 1 november 2019

De 17e themadag van onze taalkring had weer een vol programma, met dit keer de volgende onderwerpen: O verbo, social-mediaprofilering en literair vertalen. Aan het begin van de dag kregen we een prima verzorgde reader uitgedeeld.

We begonnen de ochtend met een presentatie van Celeste Augusto over O verbo. Celeste gaf een systematisch overzicht van het werkwoord in al zijn facetten. Er kwamen verschillende zaken aan bod, zoals het gebruik van de infinitivo pessoal en het gebruik van vós. Celeste benadrukte dat we ons niet een te eenvormig beeld van de taal in Portugal moeten vormen. Zo wordt vós nog steeds in sommige delen van het land in de spreektaal gebruikt en is het in Alentejo en op Madeira heel gewoon está chovendo te zeggen in plaats van está a chover.

Ook de combinatie van het werkwoord met een voornaamwoord, een typisch Portugees probleem, kwam aan de orde. De bespreking van deze constructies gaf aanleiding tot enige hilariteit! Bijvoorbeeld: de constructie A Joana trará a boneca  wordt: a Joana trá-la-á. En wat dachten jullie van ele não no-lo dá (hij geeft het ons niet)?

Vervolgens was Sandra Florindo aan de beurt. Zij vertelde ons iets over de functies en het gebruik van LinkedIn.

Eerst moesten we allemaal een tekening maken om ons aan elkaar voor te stellen. Wat is voor ieder van ons het belangrijkste in zijn of haar werk, hobby of leven? Sommigen gaven een kort antwoord, anderen vertelden meer. De nieuwe leden van de taalkring hadden mooi de gelegenheid om iets over zichzelf te vertellen; de oudgedienden kwamen ook weer wat interessante dingen van elkaar te weten. Kortom, dit hielp weer iets bij onze profilering, die we kunnen toepassen bij het gebruik van social media.

Het gebruik van LinkedIn neemt duidelijk toe. Volgens Sandra is LinkedIn een zeer krachtige zoekmachine, waarvan we zeker gebruik moeten maken. Het is belangrijk een volledig profiel op te stellen en ook om actief te zijn door kennis te delen en op posts van anderen te reageren. De dag en tijd waarop de meeste interactie plaatsvindt is woensdag 19.00 uur.

Je kunt in je profielbeschrijving het beste zoekwoorden gebruiken (mét bullets) en vaardigheden toevoegen.

Er was helaas geen tijd meer voor een uitvoeriger behandeling van het gebruik van LinkedIn. Bij de volgende themadag zal Sandra hiermee doorgaan.

De lunchtijd werd iets ingekort zodat Marijke Roelofsen ons het laatste nieuws kon geven over het project ‘Tolken in de Toekomst’, ook al vermeld in onze recent verzonden 17e nieuwsbrief. Zij riep op alert te zijn en niet zomaar alles te slikken wat ons nu weer aan nog slechtere tarieven en beroerde secundaire voorwaarden voorgeschoteld gaat worden. Verontwaardigde reacties uit de zaal en b.v. de opmerking: ‘dan loont het echt niet meer de moeite om naar de kantonrechter of politierechter op te draven – laten we die diensten dan gewoon met z’n allen weigeren..

Daarna begonnen we aan het middagprogramma Literair vertalen Portugees-Nederlands, gepresenteerd door Anne Lopes. Zij is tweetalig opgegroeid en heeft zich in literair vertalen gespecialiseerd.

Literair vertalen is voor de meesten van ons geen bekend terrein, en we merkten bovendien dat deze specialisatie veelomvattend is. We kregen een korte inleiding in de vertaaltheorie van Nord, die onderscheid maakt tussen pragmatische, cultuurgebonden, talenpaar-gebonden en tekst-specifieke vertaalproblemen. Ook de vertaalstrategieën van Holmes en van Chesterman kregen enige aandacht.

Anne vertelde dat Nederland en Vlaanderen koplopers zijn in het vertalen naar het Nederlands van boeken uit andere talen, maar gaf als haar mening dat Portugeestalige boeken daarbij stiefmoederlijk bedeeld zijn. Sinds de jaren negentig worden er zo’n tien boeken per jaar uit het Portugees vertaald. Een interessant detail is dat in de laatste negen jaar 50 % van deze boeken uit Brazilië en 39 % uit Portugal afkomstig was. In 2000-2009 was dat andersom: 51% voor Portugal en 37% voor Brazilië.

Na een korte theepauze begonnen we aan het praktische deel. We hadden van Anne de opdracht gekregen thuis een stukje uit het verhaal Natalya van Valério Romão in het Nederlands te vertalen en het verhaal Minha mãe é um peixe van Sandro William Junqueira te lezen. Anne had de door ieder van ons vertaalde zinnen uit Natalya onder elkaar gezet en dit leverde interessante discussies op, want zoveel vertalers, zoveel zinnen……. Het was wel nuttig dat Anne haar eigen vertaling er ook bij had gezet! Zo konden we goed vergelijken en discussiëren.

Na dit intensieve en boeiende middagprogramma sloten we de prima georganiseerde en zeer geslaagde themadag af met een borrel.

De volgende themadag van de Taalkring Portugees wordt gehouden op zaterdag 14 maart 2020.

 

Door Iris en Jan-Willem Bennema en Hans van der Veen

Verslag 16de themadag

Posted by on mrt 27, 2019 in Themadagen | Reacties uitgeschakeld voor Verslag 16de themadag

De zestiende themadag op zaterdag zestien maart 2019

Door Hanneke van Oosterhout-Kreijtz

 

Op zaterdag 16 maart 2019 werd de 16e themadag van de Taalkring Portugees gehouden. Dit keer op een andere locatie (Amsterdam) en met een heel andere opzet dan we gewend zijn; we maakten een reis door het menselijk lichaam (bijna letterlijk) en door de wondere plantenwereld. Daarnaast kregen we ook nog een snelcursus Reanimeren in twee talen!

 

We begonnen de dag in Bodyworlds, waar we vanaf de 6e verdieping langzaam naar beneden gingen. Toen we opmerkten dat het autonome zenuwstelsel, waar de 6e verdieping aan was gewijd, behoorlijk leek op touwtjes van stro, werd een aantal van ons pas duidelijk dat we naar échte, geprepareerde lichamen keken van mensen die dat hadden gedoneerd aan de wetenschap. Er was duidelijke uitleg van onze gids Jonathan, die geneeskunde studeert. De 6e verdieping bevatte ook een filmpje over Alzheimer en de aantasting van het autonome zenuwstelsel.

 

Op de 5e verdieping ging het over botten, pezen en spieren. De hier tentoongestelde geprepareerde lichamen zijn het bekendste uithangbord van deze tentoonstelling. Hier waren ook allerlei manieren te zien waarop de orthopedie botten, spieren en pezen kan herstellen.

 

De 4e verdieping behandelde de bloedsomloop en meerdere taalkringleden merkten op dat dit een heel ingenieus systeem is en dat het lastig moet zijn om bijvoorbeeld een stent te plaatsen. Jonathan legde echter uit dat hiervoor eerst een ballonnetje wordt ingebracht, dat wordt dan opgeblazen en dan wordt de stent (een soort afgeknipt rietje) geplaatst en het ballonnetje verwijderd.

 

De 3e verdieping ging over ons ademhalingsapparaat, al hadden ook veel leden aandacht voor de lezing van de stand van onze ogen, mond en dergelijke, want daaruit leidde een slimme monitor af of je blij, droevig of boos was. De monitor raakte echter geleidelijk aan volledig oververhit door het aantal mensen dat ervoor ging staan. We konden hier het verschil zien tussen gezonde longen en rokerslongen.

 

Op de 2e verdieping werd onze spijsvertering behandeld en kregen we een beetje inzicht in hoe mensen over de gehele wereld eten. Ik ben heel benieuwd hoe deze plaatjes er over pakweg 20 jaar uit zien! Hier hadden ook veel leden aandacht voor een monitor die als je ervoor stond en wat bewoog, je digitaal ontleedde tot spieren, bloedsomloop en zenuwstelsel.

 

De 1e verdieping was gewijd aan de voortplanting. Natuurlijk weten we allemaal hoe dit werkt – en toch ook niet. De eerste weken van de zwangerschap waren uitgebeeld als afgietsels, daarna volgden de latere weken van de zwangerschap. De geprepareerde (veel) te vroeg geboren kindjes waren prachtig om te zien, maar het is moeilijk te begrijpen dat zoiets volmaakts toch niet leeft.

Ten slotte de kelder, waar het ging over de anatomie van seks. We laten dat maar aan ieders fantasie over.

 

Gelukkig was het buiten inmiddels droog geworden en konden we rustig naar de Hortus Botanicus wandelen. Daar stond een heerlijke lunch klaar. Daarna werd de groep gesplitst, zodanig dat er 6 bereidwillige tolken in elke groep zaten. De dame van de reanimatiecursus legde alles uitgebreid uit en dat werd dan getolkt met een tolkwissel om de 5 minuten.

 

Natuurlijk bel je eerst 1-1-2 en daarna is het van belang dat je eerst moet achterhalen of je hartslag en ademhaling hebt, want als je die wel hebt, dan moet iemand in de stabiele zijligging worden gelegd, maar als je die niet hebt, dan moet iemand op een harde ondergrond op zijn rug worden gelegd. Het was ook van belang de borstkas minimaal 5 tot 6 centimeter diep in te drukken bij de compressies, want je kunt beter een gebroken rib aan een reanimatie overhouden dan dat je het leven laat.

 

Tegenwoordig kun je omstanders vragen om de dichtstbijzijnde AED te halen en hiermee de reanimatie voortzetten. De vragen en antwoorden werden keurig getolkt. De vraag of je iemand mag reanimeren die een ‘niet reanimeren verklaring’ heeft, was best een lastige. Je bent al begonnen zonder dat je dat weet; je vindt zo’n verklaring pas als je de kleding hebt losgemaakt nadat de AED is gearriveerd. Je mag dan stoppen met reanimeren, maar je mag die beslissing ook overlaten aan het ambulancepersoneel.

 

De andere groep ging mee met een Braziliaans/Nederlandse dame, die een rondleiding gaf door de hortus. Ze richtte zich voornamelijk op planten uit Brazilië, en dan vooral koffie, wat voor ons natuurlijk interessant was. Interessant was ook dat planten zich aanpassen aan hun omstandigheden, maar dat dit in Zuid-Amerika andere plantenvormen opleverde dan in Afrika. Grappig was de enorme cactus met grote stekels, die ‘schoonmoedersstoel’ bleek te heten.

 

Beide groepen werden halverwege de middag gewisseld. Daarna kon iedereen kiezen of hij/zij al naar huis wilde, of dat hij/zij liever nog een drankje wilde pakken in een café. Het was een zeer leerzame, maar vooral ook hele leuke dag!

17de Themadag op vrijdag 1 november 2019

Posted by on mrt 27, 2019 in Themadagen | Reacties uitgeschakeld voor 17de Themadag op vrijdag 1 november 2019

Op vrijdag 1 november staat de volgende themadag gepland. De organisatie is in handen van Hans van der Veen, Sandra Florindo-Maçorano en Annie Buster-Themme. De programmadetails volgen zo snel mogelijk.

Verslag van de 15de themadag Taalkring Portugees te Nijkerk – zaterdag 6 oktober 2018

Posted by on dec 12, 2018 in Themadagen | Reacties uitgeschakeld voor Verslag van de 15de themadag Taalkring Portugees te Nijkerk – zaterdag 6 oktober 2018

Op het programma van de 15de themadag stond de echtscheidingsprocedure en bijbehorende terminologie (Familierecht), de opmaak van beëdigde vertalingen en een lezing over Kaapverdië. Marisa Monteiro Borsboom (MQM-advocaat, general counsel, mediator en trainer) vulde de ochtend, Sandra Maçorano Florindo (mede-eigenaar KTV, vertaler en trainer) nam na de lunch het tweede deel voor haar rekening en Antonio da Silva (docent Hogeschool Inholland) sloot de dag af.

Ter voorbereiding waren teksten toegestuurd over de echtscheidingsprocedure in Nederland en in Portugal, alsook een artikel over het Portugees in Kaapverdië.

Na ontvangst met koffie/thee en een ‘pastel de nata’, vanwege alweer de 15de. themadag, opende Marijke met de stand van zaken rond het nieuwe beleid dat de overheid ontwikkelt, waarbij twee soorten tolken (A en B) worden geregistreerd bij RBTV. De overheid verwacht namelijk tekorten door de nieuwe aanbestedingswet van de Europese Unie, waarbij tolken bemiddeld móeten worden en instanties (rechtbanken, politie, IND, COA etc.) dus ook moeten aangeven welk soort tolk ze willen. Tolken denken echter dat “tekorten” voornamelijk ontstaan door de tarieven van het Openbaar Ministerie. Over de tarieven voor tolk A en tolk B is overigens nog niets bekend.

Actiepunt: Alle tolken Portugees worden hierbij verzocht om, als men een tolkdienst weigert vanwege het tarief, dit op Traduport te vermelden mét deze reden.

Marisa Monteiro Borsboom verzorgde haar deel van de themadag in het Portugees. Het was een levendig college over echtscheiding en haar consequenties in juridische zin, zowel in Nederland als in Portugal, met bijbehorende terminologie. In het geval van verschillende nationaliteiten kunnen de rechtssystemen verschillen en is het van belang waar en hoe het huwelijk is voltrokken, waar men tijdens het huwelijk heeft gewoond en waar men gaat scheiden.

Zo kent Portugal het burgerlijk huwelijk en het Katholieke/religieuze huwelijk, die beide wettelijk erkend worden door de staat Portugal, vanwege een Concordaat tussen Portugal en het Vaticaan. In juridische zin zijn beide soorten huwelijk in Portugal gelijk en de (Katholieke) Kerk aldaar moet om die reden echtscheiding toestaan en erkennen. (Het Katholieke/kerkelijke huwelijk kan in Portugal op twee manieren worden ontbonden: door echtscheiding en door non-consummatie van het huwelijk. Er zijn 3 of 4 advocaten in Portugal in het laatste soort echtscheiding gespecialiseerd.)

De ouderschapsregeling en het ouderschapsplan zijn juridisch evenmin gelijk. In Nederland krijgt men na echtscheiding vaak samen voogdij en kunnen de kinderen ook (deels) bij de vader wonen. In Portugal gaan de kinderen gewoonlijk naar de moeder en wonen bij haar; de financiële lasten worden echter gedeeld en beide ouders worden overal samen gehoord. De concrete ouderschapsregeling en het ouderschapsplan zijn in Portugal overigens geen zaak van de echtscheidingsrechter, zij worden bij de notaris geregeld.

Typisch Nederlands is de verevening van pensioenrechten bij echtscheiding. Dit kent Portugal niet, het heeft te maken met het Nederlandse systeem van sociale voorzieningen.

Als advocaat pleit Marisa ervoor dat de vertaler in zulke gevallen de typische term in de betreffende taal handhaaft en deze in een voetnoot uitlegt, juist omdat het typisch is en duidt op een andere juridische structuur. In een voetnoot kan de vertaler gebruik maken van termen uit een ander vakgebied. In het geval van verevening van pensioenrechten is bijvoorbeeld het gebruik van een term uit de boekhouding zinnig: “vai receber uma pensão”.

Het leerzame college eindigde met het beantwoorden van vragen en nog wat Portugese terminologie.

Na een heerlijke lunch en even genieten van een warme najaarszon, was het woord aan Sandra Maçorano Florindo. Waaraan moet de opmaak van beëdigde vertalingen formeel voldoen? Vlot en goed gestructureerd behandelde Sandra de hedendaagse richtlijnen voor beëdigde vertalingen in België en Nederland. Daarbij besprak ze de volgende onderwerpen: de apostille; het door de klant vooraf laten waarmerken van het origineel bij een notaris of gemeente; het vermelden van ‘de aangehechte brontekst’, het precies aangeven wat je daarvan vertaalt en het aanhechten van de brontekst; het aangeven van begin en einde van de vertaling, de paginering en de opmaak. Ze besteedde ook aandacht aan zaken als wanneer vierkante en wanneer ronde haken worden gebruikt, wanneer gecursiveerd wordt en wat onvertaald blijft. Om vervolgens door te gaan met wat je als vertaler NIET doet, je vertaalt alleen dat waarvoor je bevoegd bent en waarvoor je gevraagd bent. Dit alles gelardeerd met concrete voorbeelden en praktische tips (in WORD).

Ten slotte werd nog besproken wat in de slotverklaring van de vertaler moet staan, hoe de vertalersstempel eruit ziet, wat erop moet staan en waarom je “nat” stempelt en liefst met blauwe vulpen tekent.

Nog een paar praktische en handige tips: geen lakzegels gebruiken, eventueel een paraafstempeltje laten maken en investeren in een goed OCR-programma, in CAT-tools en in een oogjestang.

Antonio da Silva leverde de derde bijdrage, een lezing, in het Portugees. Hij begon vanuit een persoonlijk perspectief en sprak kort over de Kaapverdische geschiedenis, de economie en het opkomend toerisme. Daarna ging hij in op het taalgebruik in Kaapverdië en vooral op de precaire taalbeheersing van het Portugees, welke hij betreurde omdat daarmee de talige en culturele aansluiting bij het eigen Kaapverdische verleden, maar ook bij de rest van de Portugeestalige wereld, en vooral Portugal, in gevaar komt.

Portugees is de officiële taal van het land, maar feitelijk de tweede taal van de meeste Kaapverdiërs (zie ook ‘Entre o Crioulo e o Português’ in O Público, 27.7.2014). Het Kaapverdisch (een creooltaal, in Kaapverdië ontstaan uit vermenging van Afrikaanse moedertalen met het Portugees) is de eerste taal en wordt veelvuldig in het onderwijs gebruikt. Hierdoor komen Kaapverdiërs zelfs op school nauwelijks meer in aanraking met het gesproken Portugees, met als gevolg dat ze het Portugees slecht beheersen en amper meer zien als hun taal en/of een deel van hun culturele identiteit. Dit staat echter op gespannen voet met de Kaapverdische Grondwet, waarin staat dat beide talen gelijk behandeld moeten worden. Maar in de praktijk wordt alleen het Portugees op school aangeboden. Het Kaapverdisch is geen schoolvak, wat wel zou moeten, ook voor meer evenwicht en harmonie tussen de talen. Het zou bovendien ervoor zorgen dat het Kaapverdisch niet oprukt in taaldomeinen waar deze taal wettelijk niet is erkend.

Daarnaast komt het Portugees in Kaapverdië onder druk te staan door het opkomende toerisme, waarin veel Italianen maar ook Engelssprekenden werken en waar steeds meer Italiaans en Engels als voertaal wordt gebruikt. Als zij maar ook Chinese migranten al niet hun eigen taal in Kaapverdië aanhouden, leren en spreken ze eerder het informele Kaapverdisch dan het Portugees.

Jammer was dat Antonio niet meer toekwam aan een inleiding in het Kaapverdisch/Crioulo.

De 15de Themadag werd namens het organiserend comité afgesloten door Helma van den Boom, die de sprekers dankte voor hun boeiende bijdragen. De deelnemers vulden het evaluatieformulier in en tekenden nogmaals de presentielijst, waarna gezellig nagepraat kon worden bij de borrel.

De volgende Themadag is op zaterdag 16 maart 2019 en wordt georganiseerd door Aleid de Leeuw, Sandra Maçorano Florindo en Suzanne Poppes.

Voor in de agenda: zaterdag 16 maart 2019 16de themadag!

Posted by on okt 15, 2018 in Themadagen | Reacties uitgeschakeld voor Voor in de agenda: zaterdag 16 maart 2019 16de themadag!

Op zaterdag 16 maart 2019 orgamiseren Sandra Florindo, Suzanne Poppes en Aleid de Leeuw de 16de themadag. Zet deze datum alvast in uw agenda!

14de themadag op 16 maart 2018 ging over arbeidsrecht

Posted by on apr 16, 2018 in Themadagen | Reacties uitgeschakeld voor 14de themadag op 16 maart 2018 ging over arbeidsrecht

Verslag 14de Themadag op vrijdag 16 maart 2018

 

Deze 14de themadag stond in het teken van arbeidsrecht. Met in de ochtend een college van de heer Rolf Bindels en in de middag twee verschillende workshops, een voor tolken met Marijke Roelofsen en een trainingsactrice en de ander voor de vertalers onder de bezielende leiding van Hennie Bos.

 

Ter voorbereiding hadden we 31 pagina’s tekst ontvangen en een woordenlijst met toepasselijke termen die we zelf moesten invullen. Voor de vertalers waren er verder 3 verschillende stukken tekst die vertaald mochten worden en extra PE-punten konden genereren.

 

Rolf  Bindels bleek een zeer geanimeerd spreker die ons 3 uur lang geboeid hield met de uitleg over het hoe en wat van een arbeidscontract, wanneer daar sprake van is (als je geld verdient (zwart of wit), een baas boven je hebt (dus iemand die instructies geeft) en als je het werk zelf moet uitvoeren (je kunt je niet zonder toestemming van de baas door een ander laten vervangen) en wat voor rechten en plichten dat meebrengt voor werknemer en werkgever.

 

Aan de hand van kleurrijke praktijkervaringen, zoals schimmel-van-de-kaas afschavende illegale Brazilianen die een bedrijfsongeval hadden gehad maakte hij duidelijk dat het heel belangrijk is te kiezen voor het goede wetsartikel op basis waarvan je een werkgever al dan niet aan zijn zorgplicht kan houden.

 

Andere thema´s die in vliegende vaart maar wel met gedegen uitleg langskwamen waren aansprakelijkheid van de werkgever, tot hoever die strekt (of niet) en wanneer gedrag van de werknemer als opzet of bewuste roekeloosheid kan worden bestempeld (de KLM-medewerker die een opengemaakt zakje nootjes opat nadat iedereen het vliegtuig had verlaten en daarvoor werd ontslagen), hoe een arbeidsovereenkomst kan worden beëindigd, welke de redelijke ontslaggronden zijn en waar je je contract vervolgens moet laten ontbinden, bij het UWV of bij de kantonrechter. In tegenstelling tot de droge kost die we ter voorbereiding hadden moeten lezen, wist de heer Bindels deze materie helemaal tot leven te brengen door te grossieren in smakelijke en soms ook trieste praktijkvoorbeelden.

 

Na de gebruikelijke goed aangeklede lunch gingen we verdeeld aan de slag. Zelf heb ik aan de tolkworkshop meegedaan. Na wat aanvankelijke vrees om in het aanschijn van collega´s te tolken, hebben we toch allemaal afwisselend in de tolkstoel plaatsgenomen en ook soms als medeacteur gefunctioneerd. Gelukkig hadden we zowel een native Portugese als Braziliaanse in ons midden, waardoor de rol van werknemer met problemen heel naturel werd gespeeld.

 

Zo´n workshop bleek nuttig, vooral ook om het te hebben over de rol van tolk als er te snel of te veel wordt gepraat, hoe je in de derde persoon sprekend over jezelf  tussenbeide moet komen, dat een introductie aan het begin van de tolksessie over jouw rol en manier van werken heel veel duidelijkheid schept ook al voelde dat voor het gros van ons wat onwennig.

 

Ook konden we het onderling hebben over hoe dicht je op de inhoud en stijl van de spreker moet zitten en wat te doen als je expliciet opdracht krijgt iets niet te vertalen als je te gast bent in een ander land. Praktische dilemma´s waarover het boeiend is de mening van collega´s te horen. Marijke wist ons echter steeds weer bij de les te houden en zorgde ervoor dat iedereen, ook degenen met weinig of geen ervaring gepaste feedback kreeg.

 

De collega’s die voor de vertaalworkshop hadden gekozen, gingen na de lunch aan de slag onder de deskundige leiding van Hennie. Ter voorbereiding hadden de deelnemers drie Nederlandse teksten m.b.t. arbeidsrecht toegestuurd gekregen. Samen hebben zij zich gebogen over de vertaling van gedeelten van stukken tekst van het Nederlands naar het Portugees. Bij het vertalen van de salarisspecificatie ging het met name om terminologie. Meerdere mogelijkheden voor Portugese equivalenten van termen kwamen ter sprake. Het was handig dat er ook in deze groep een native speaker was die zijn mening kon geven. De tijd vloog om! Niet alle stukken tekst konden worden behandeld maar de deelnemers hebben van gedachten kunnen wisselen over lastige vertaalkwesties, suggesties voor vertalingen gekregen en hun kennis op het gebied van arbeidsterminologie kunnen uitbreiden.

 

Aan het einde kwamen we nog even samen en hoorden we dat ook de vertaalworkshop goed was verlopen. Afgesproken werd dat de woordenlijsten gebundeld met de suggesties van iedereen zouden worden nagestuurd aan alle deelnemers. Evaluatieformulieren werden ingevuld, presentielijsten getekend en voor de volgende themadag op zaterdag 6 oktober 2018 zijn de organisatoren al bekend: Karolien de Graaff, Marloe Dresens en Helma van der Boom.

 

Het gekozen thema van de dag, arbeidsrecht, is met recht een thema waar wij als tolken en vertalers regelmatig mee van doen hebben. Al met als was het een boeiende en verdiepende dag!

 

 

Programma 14de themadag

Posted by on jun 29, 2017 in Themadagen | Reacties uitgeschakeld voor Programma 14de themadag

CENTRAAL THEMA: ARBEIDSRECHT

INHOUDELIJK
Aan de hand van de door u voorbereide literatuur werkt u vandaag met het thema arbeidsrecht. In de ochtend neemt de heer mr Rolf Bindels, advocaat en docent arbeidsrecht, u mee in zijn praktijk en behandelt de casuïstiek waarmee u als tolk of vertaler mee te maken kunt krijgen.
Voor het middagprogramma heeft u zich opgegeven voor de vertaalworkshop of de tolkworkshop. De vertaalworkshop wordt begeleid door onze collega Hennie Bos en de tolkworkshop door Marijke Roelofsen, Arnt van der Grijp en een trainingsactrice.
We sluiten de middag af met een plenaire bijeenkomst waarin we het gebruikte vocabulaire samenbrengen tot een concept-terminologielijst. Deze tweetalige terminologielijst wordt naderhand uitgewerkt en naar alle deelnemers toegestuurd.
Let u erop dat u voor vertrek uw handtekening nogmaals op de presentielijst plaatst en vervolgens uw certificaat van deelname meeneemt.

DAGINDELING
09u00 – 09u15 aankomst cursisten, inschrijven
09u15 – 09u30 opening
09u30 – 11u00 presentatie deel I mr. R. Bindels
11u00 – 11u15 koffiepauze
11u15 – 12u45 presentatie deel II en discussie mr. R. Bindels
12u45 – 13u00 afronding ochtendprogramma
13u00 – 13u45 lunch
13u45 – 15u15 tolk- of vertaalworkshop deel I
15u15 – 15u30 pauze
15u30 – 16u30 tolk- of vertaalworkshop deel II
16u30 – 16u45 plenaire uitwisseling verkregen inzichten en vocabulaire
16u45 – 17u00 afsluiting: evaluatie, organisatie volgende Taalkringdag, uitschrijven en uitleg PE-certificaten

SPREKER EN TRAINERS
Mr Rolf Bindels
Is als advocaat gespecialiseerd in het Arbeidsrecht en daarnaast als docent Arbeidsrecht verbonden aan de Hogeschool van Amsterdam.

Hennie Bos
Studeerde Culturele Antropologie/Niet-westerse Sociologie en Portugese taal en letterkunde en deed staatsexamen tolk-vertaler Portugees (1979), waarvoor zij beëdigd werd in 1980. Sinds die tijd is zij werkzaam als tolk/vertaler.
Zij gaf m.n. bij het Koninklijk Instituut voor de Tropen intensieve cursussen Portugees, is werkzaam geweest als ondertitelaar van televisieprogramma’s en heeft meegewerkt aan het Prisma-woordenboek Nederlands-Portugees v.v.
Hennie is bestuurslid van de stichting Círculo de Cultura Portuguesa na Holanda en medeorganisator van de tertúlia literária in Amsterdam.

Marijke Roelofsen
Van oorsprong juriste. Gevormd tot gespreks- en gerechtstolk en tot mediator. Ervaring opgedaan in zeer verscheidene werkomgevingen en gesprekssferen. Gewerkt voor rechtbanken, notarissen, advocaten en politie. Voor artsen, psychologen en maatschappelijk werkers. Voor internationale bedrijven, non-gouvernementele organisaties en voor topambtenaren van binnen- en buitenlandse ministeries.

Marijke Roelofsen heeft meerdere trainingen ontwikkeld op het gebied van tolkvaardigheden, tolkhouding en tariefberekenen. Zij begeleidt ook intervisiegroepen van tolken. De focus ligt altijd op observatie en professionele feedback. Deelnemers worden gestimuleerd de ander te laten zijn en te handelen zonder daarover te oordelen; dit biedt gelegenheid voor ontmoeting en ontwikkeling van beroepsvaardigheden.

Verslag 13de themadag

Posted by on mrt 16, 2017 in Themadagen | 0 comments

Verslag 13e taalkringdag op 11 maart 2017

De 13e themadag van de Taalkring Portugees op ons vertrouwde stekkie De Schakel in Nijkerk, was een gezellige, leerzame en onverwacht goed bezochte dag. Er hadden zich maar liefst 24 tolken/vertalers ingeschreven en doordat de sprekers met hun gasten ook het hele programma wilden bijwonen, was de zaal zelfs wat krapjes, wat de sfeer alleen maar ten goede kwam.

Iris Bennema heeft iedereen van harte welkom geheten op de themadag met als titel Imersão Brasileira, waarin de deelnemers zich konden laten onderdompelen in de Braziliaanse politiek, taalkunde en strafrecht. Een speciaal warm welkom was er voor onze nieuwe leden Marloe Dresden en Joline ten Haken.

Femmy Salomons beet het spits af door het voorlezen van een stuk uit het boek van Harry Lemmens “Deus é Brasileiro”, waarin op grappige wijze de misverstanden tussen Braziliaans en Portugees vocabulaire werden verhaald, eindigend met de woorden “O que separa Brasil e Portugal é a mesma língua”. [nb.: Om de Braziliaanse versie van het boek te bestellen, neem contact op met Harrie Lemmens via e-mail].

De eerste workshop van de dag werd verzorgd door de Braziliaanse journalist Tarcísio Lage, met als thema de recente Braziliaanse geschiedenis en de huidige politieke situatie met aandacht voor de corruptieschandalen en de impeachment van Dilma Rousseff. Tarcísio begon zijn relaas met de stelling dat de corruptie in Brazilië van alle tijden is en dat dit o.a. te maken heeft met het verschil tussen de kolonisatie van de VS en van Brazilië. Tarcísio is een zeer begenadigd en enthousiast verteller en had een zeer leerzaam relaas over de geschiedenis van Brazilië met uitstapjes naar de actualiteit. Aangezien er weinig tijd was voor discussie werd geconcludeerd dat het zeker de moeite waard zou zijn Tarcisio nog een keer uit te nodigen om samen dieper op deze interessante en ingewikkelde materie in te gaan.

Na de pauze heeft onze collega Marian Schoenmakers-Klein-Gunnewiek een interactieve workshop verzorgd over taalverwerving en taalgebruik van Nederlanders in Brazilië en Brazilianen in Nederland. Na een boeiende uiteenzetting over de emigratie- en immigratiestromen van Brazilië vanaf 1500 tot nu, heeft Marian middels een theoretisch kader uitleg gegeven over het taalverwervingsproces en taalgebruik van volwassenen en kinderen in een twee- of meertalige omgeving. Vervolgens zijn we in 6 groepjes van 4 personen aan de gang gegaan om een aantal uitingen te interpreteren en in de juiste vorm weer te geven in correct Portugees en/of Nederlands, zoals bv. “Het is geen gezicht, die grote kerels met een geel lachje.” En “Hij heeft de kennissen (daarvoor).” De voorbeelden spraken zeer tot de verbeelding en leidden tot levendige discussies. Vervolgens zijn we allemaal weer bij elkaar gekomen om enige voorbeelden gezamenlijk te bespreken. Ook bij deze workshop bleek de tijd weer te kort en hadden we graag langer over het onderwerp doorgesproken.

Na de lunch (met de bekende overheerlijke Schakel-kroket) was het de beurt aan juriste Maria Inês Marchese. We waren goed voorbereid omdat Inês ons van te voren veel leesstof had toegestuurd. Inês heeft een uiteenzetting gegeven over de ontwikkeling van de rechten voor kinderen en jongeren in Brazilië, getoetst aan het Verdrag inzake de rechten van het kind van de VN. De inleiding gaf stof tot een levendige discussie over strafmaatregelen voor jongeren. Vervolgens zijn we in kleine groepjes uiteen gegaan om de verschillen tussen de rechten van jongeren in jeugdinstellingen in Brazilië en Nederland met elkaar te vergelijken. De twee uur die we voor Inês hadden gereserveerd, waren te kort en we hopen dat ze nog een keer een workshop bij ons wil verzorgen, vanwege de enorme kennis die ze heeft.

De dag werd afgesloten met een ludieke spelvorm onder leiding van onze collega’s Hans van der Veen en Cathe Kwakkenbos, waarbij de “Brazilianen” het op moesten nemen tegen de “Portugezen” in een kennistest over Braziliaans en Portugees vocabulaire. Eindstand was een “empate” en als dank voor het grote enthousiasme waarmee de deelnemers zich hebben gekweten van hun taak, kregen zij een kleine herinnering mee naar huis.

We kijken terug op een inspirerende themadag met dank aan alle enthousiaste bijdragen van de deelnemers en de workshopleiders.

Cathe Kwakkenbos

11 maart 2017 Programma 13de Themadag

Posted by on jan 30, 2017 in Themadagen | 0 comments

PROGRAMMA (6 PE-punten)

Themadag Taalkring Portugees zaterdag 11 maart 2017

Locatie: De Schakel, Oranjelaan 10 in Nijkerk

 

Programma:

 

9u00                      Ontvangst met koffie en thee

 

9u15                      Introductie

 

9u30                   Recente geschiedenis van Brazilië en politieke actualiteit – Lezing door Tarcísio Lage, journalist.

10u45                    Pauze

 

11u00                   Taalverwerving en taalgebruik van Nederlanders in Brazilië en Brazilianen in Nederland, interactieve workshop o.l.v Marian Schoenmakers.

 

13u00                    Lunch

 

13u45                   Het jeugdstrafrecht in Brazilië en Nederland, door Juriste Maria Inês Marchese.

15u45                    Pauze

 

16:00                   Verschillen in Braziliaans en Portugees vocabulaire, workshop o.l.v. Hans van der Veen en Cathe Kwakkenbos.

 

16u45                    Afsluiting en evaluatie

 

17u00                    Presentielijsten en borrel.