Verslag 17de themadag

Posted by on nov 18, 2019

Verslag van de 17e themadag van de Taalkring Portugees, vrijdag 1 november 2019

De 17e themadag van onze taalkring had weer een vol programma, met dit keer de volgende onderwerpen: O verbo, social-mediaprofilering en literair vertalen. Aan het begin van de dag kregen we een prima verzorgde reader uitgedeeld.

We begonnen de ochtend met een presentatie van Celeste Augusto over O verbo. Celeste gaf een systematisch overzicht van het werkwoord in al zijn facetten. Er kwamen verschillende zaken aan bod, zoals het gebruik van de infinitivo pessoal en het gebruik van vós. Celeste benadrukte dat we ons niet een te eenvormig beeld van de taal in Portugal moeten vormen. Zo wordt vós nog steeds in sommige delen van het land in de spreektaal gebruikt en is het in Alentejo en op Madeira heel gewoon está chovendo te zeggen in plaats van está a chover.

Ook de combinatie van het werkwoord met een voornaamwoord, een typisch Portugees probleem, kwam aan de orde. De bespreking van deze constructies gaf aanleiding tot enige hilariteit! Bijvoorbeeld: de constructie A Joana trará a boneca  wordt: a Joana trá-la-á. En wat dachten jullie van ele não no-lo dá (hij geeft het ons niet)?

Vervolgens was Sandra Florindo aan de beurt. Zij vertelde ons iets over de functies en het gebruik van LinkedIn.

Eerst moesten we allemaal een tekening maken om ons aan elkaar voor te stellen. Wat is voor ieder van ons het belangrijkste in zijn of haar werk, hobby of leven? Sommigen gaven een kort antwoord, anderen vertelden meer. De nieuwe leden van de taalkring hadden mooi de gelegenheid om iets over zichzelf te vertellen; de oudgedienden kwamen ook weer wat interessante dingen van elkaar te weten. Kortom, dit hielp weer iets bij onze profilering, die we kunnen toepassen bij het gebruik van social media.

Het gebruik van LinkedIn neemt duidelijk toe. Volgens Sandra is LinkedIn een zeer krachtige zoekmachine, waarvan we zeker gebruik moeten maken. Het is belangrijk een volledig profiel op te stellen en ook om actief te zijn door kennis te delen en op posts van anderen te reageren. De dag en tijd waarop de meeste interactie plaatsvindt is woensdag 19.00 uur.

Je kunt in je profielbeschrijving het beste zoekwoorden gebruiken (mét bullets) en vaardigheden toevoegen.

Er was helaas geen tijd meer voor een uitvoeriger behandeling van het gebruik van LinkedIn. Bij de volgende themadag zal Sandra hiermee doorgaan.

De lunchtijd werd iets ingekort zodat Marijke Roelofsen ons het laatste nieuws kon geven over het project ‘Tolken in de Toekomst’, ook al vermeld in onze recent verzonden 17e nieuwsbrief. Zij riep op alert te zijn en niet zomaar alles te slikken wat ons nu weer aan nog slechtere tarieven en beroerde secundaire voorwaarden voorgeschoteld gaat worden. Verontwaardigde reacties uit de zaal en b.v. de opmerking: ‘dan loont het echt niet meer de moeite om naar de kantonrechter of politierechter op te draven – laten we die diensten dan gewoon met z’n allen weigeren..

Daarna begonnen we aan het middagprogramma Literair vertalen Portugees-Nederlands, gepresenteerd door Anne Lopes. Zij is tweetalig opgegroeid en heeft zich in literair vertalen gespecialiseerd.

Literair vertalen is voor de meesten van ons geen bekend terrein, en we merkten bovendien dat deze specialisatie veelomvattend is. We kregen een korte inleiding in de vertaaltheorie van Nord, die onderscheid maakt tussen pragmatische, cultuurgebonden, talenpaar-gebonden en tekst-specifieke vertaalproblemen. Ook de vertaalstrategieën van Holmes en van Chesterman kregen enige aandacht.

Anne vertelde dat Nederland en Vlaanderen koplopers zijn in het vertalen naar het Nederlands van boeken uit andere talen, maar gaf als haar mening dat Portugeestalige boeken daarbij stiefmoederlijk bedeeld zijn. Sinds de jaren negentig worden er zo’n tien boeken per jaar uit het Portugees vertaald. Een interessant detail is dat in de laatste negen jaar 50 % van deze boeken uit Brazilië en 39 % uit Portugal afkomstig was. In 2000-2009 was dat andersom: 51% voor Portugal en 37% voor Brazilië.

Na een korte theepauze begonnen we aan het praktische deel. We hadden van Anne de opdracht gekregen thuis een stukje uit het verhaal Natalya van Valério Romão in het Nederlands te vertalen en het verhaal Minha mãe é um peixe van Sandro William Junqueira te lezen. Anne had de door ieder van ons vertaalde zinnen uit Natalya onder elkaar gezet en dit leverde interessante discussies op, want zoveel vertalers, zoveel zinnen……. Het was wel nuttig dat Anne haar eigen vertaling er ook bij had gezet! Zo konden we goed vergelijken en discussiëren.

Na dit intensieve en boeiende middagprogramma sloten we de prima georganiseerde en zeer geslaagde themadag af met een borrel.

De volgende themadag van de Taalkring Portugees wordt gehouden op zaterdag 14 maart 2020.

 

Door Iris en Jan-Willem Bennema en Hans van der Veen